Andrius Kubilius odebrał Nagrodę Forum Współpracy i Dialogu Polska-Litwa
Uroczystość wręczenia nagrody odbyła się w poniedziałek w Warszawie, w Kolegium Europy w Natolinie, podczas inauguracji nowej specjalizacji, która jest poświęcona bezpieczeństwu europejskiemu i strategii.
Laudację na cześć laureata wygłosił brytyjski historyk specjalizujący się w badaniu dziejów Polski i Litwy w XVIII w. prof. Richard John Butterwick-Pawlikowski. W swoim przemówieniu przypomniał polityczną karierę Kubiliusa, który w 1988 r. dołączył do Litewskiego Ruchu na rzecz Przebudowy, a po odzyskaniu przez jego kraj niepodległości współtworzył partię Związek Ojczyzny – Litewscy Chrześcijańscy Demokraci.
- Jako premier w latach 1999-2000 oraz 2008-2012 Andrius Kubilius podejmował trudne decyzje fiskalne, które dwukrotnie umożliwiły Litwie wyjście z kryzysu gospodarczego. I dwukrotnie zapłacił za to polityczną cenę przy urnach wyborczych, ograniczając wydatki publiczne i zmniejszając zadłużenie państwa. To dziś tak rzadka cnota wśród polityków - mówił historyk.
Butterwick-Pawlikowski zwrócił też uwagę, że Kubilius, który w 2019 r. został europosłem, a od 2024 r. jest komisarzem ds. obrony i przestrzeni kosmicznej, „tłumaczył bardziej beztroskim Europejczykom wzajemne powiązania między bezpieczeństwem fiskalnym, energetycznym, informacyjnym i militarnym oraz zagrożenia dla Europy i jej wartości: wolności, demokracji i solidarności”.
- Wskazywał zwłaszcza na niebezpieczeństwo ze strony neoimperialnej Rosji, podczas gdy prezydent Trump jest bardziej wyrozumiały wobec przeciwników Ameryki niż jej przyjaciół - mówił profesor. Dodał, że w tym kontekście „dorobek męża stanu sprawia, że wkład Andriusa Kubiliusa we współpracę i dialog między Litwą a Polską nabiera jeszcze większego znaczenia”.
Nagrodę Forum Współpracy i Dialogu Polska-Litwa wręczył Kubiliusowi szef MON wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz. Podziękował on laureatowi „za jego wkład w budowę relacji polsko-litewskich, ale również umacnianie wschodniej flanki NATO i Unii Europejskiej”.
- Andrius Kubilius prowadził swój kraj do (...) wolności (...), wzmacniał relacje. Mierzył się z przeszłością, nie zapominając, że odpowiedzialność za przyszłość jest jego największym zobowiązaniem - powiedział Kosiniak-Kamysz.
Dziękując za nagrodę, Kubilius podkreślił, że potrzebny jest „intelektualny Wielki Wybuch” w naszym myśleniu o obronności.
- Jak zbudować europejską obronę? Co to właściwie oznacza? Jak możemy stać się znacznie bardziej zjednoczeni? I tu pojawia się potrzeba potencjału intelektualnego przy opracowywaniu tych koncepcji, które następnie możemy przełożyć na konkretne projekty i jasno określone plany - powiedział Kubilius.
Zwracając się natomiast do studentów Kolegium Europejskiego w Natolinie, podkreślił, że „mają tu bardzo ważne zadanie: wnieść ten potencjał intelektualny do prac nad nową architekturą obronną Europy”.
Wcześniej prezes stowarzyszenia Forum Współpracy i Dialogu Polska-Litwa Robert Kostro mówił m.in. o współpracy z Litewskim Forum Współpracy i Dialogu im. Jerzego Giedroycia. Podkreślił, że wręczona Kubiliusowi nagroda to najważniejsza wspólna inicjatywa obu organizacji - w przeszłości nagrodę otrzymali już m.in.: b. prezydent Litwy Valdas Adamkus, litewski poeta Tomas Venclova, polski publicysta Adam Michnik czy - pośmiertnie - b. prezydent Polski Lech Kaczyński.
- Jesteśmy zachwyceni i głęboko zaszczyceni, że pan Andrius Kubilius, komisarz europejski ds. obrony i przestrzeni kosmicznej, zgodził się przyjąć statuetkę Forum. Jest jednym z litewskich polityków, którzy w największym stopniu przyczynili się do budowy dobrych relacji między Litwą a Polską - powiedział Kostro.
Kostro poinformował, że zwykle nagrodzie towarzyszy również nagroda pieniężna, ale tegoroczny laureat zdecydował się przekazać ją na rzecz wsparcia walczącej Ukrainy, co wywołało owację na sali.
Na zakończenie uroczystości głos zabrała kierująca Kolegium Europy w Natolinie Ewa Ośniecka-Tamecka. W swoim wystąpieniu podkreśliła, że cieszy ją, iż wyróżnienie zostało wręczone właśnie na tej uczelni, „w miejscu poświęconym nie tylko edukacji europejskiej, lecz także budowaniu wzajemnego zrozumienia i dialogu”.
Kolegium Europy zostało założone w 1949 w Brugii, na północy Belgii. W 1992 r. otwarty został kampus w Polsce, w warszawskim Natolinie. Odbywają się tam m.in. zajęcia z zakresu interdyscyplinarnych studiów europeistycznych, z takich dziedzin jak polityka, ekonomia czy prawo europejskie.
Kubilius, który dwukrotnie sprawował urząd premiera Litwy, od 2024 r. pełni funkcję komisarza UE ds. obronności i przestrzeni kosmicznej. Jest on jednym z gości rozpoczętej w poniedziałek w Warszawie dwudniowej międzynarodowej konferencji Warsaw Security Forum. (PAP)
mt/ mok/
Polska, Warszawa
